اگر عاشق غذاهای دریایی، ادویههای جنوبی و سفرهای شکمگردی هستید، لیست کامل غذاهای محلی که باید در قشم امتحان کنید دقیقا همان چیزی است که نباید از دست بدهید؛ عطر ماهی تازه، نان داغ توموشی و خورشهای تند، قشم را به بهشتی برای خوشخوراکها تبدیل کرده است.
چطور این لیست را بخوانید؟ از کجا شروع کنیم؟
در این راهنمای مفصل، غذاهای محلی قشم را بر اساس نوعشان دستهبندی میکنیم: نانها و چاشنیها، برنجیها، خورشهای دریایی، کبابها، خوراکهای خاص و دسرها. سعی شده توضیحات بر اساس روشهای سنتی و تجربه محلیها باشد؛ اما چون هر خانواده در جنوب سبک خودش را دارد، ممکن است در ادویه یا نوع ماهی کمی تفاوت ببینید. این تفاوتها بخشی از جذابیت آشپزی قشم است.
نانها و چاشنیهای محلی قشم؛ شروع ماجرا از سفره صبحانه
نان توموشی؛ نان نازک داغ با پر از شگفتی
نان توموشی (یا تَمّوشی) یکی از نمادهای صبحانه در قشم است. نانی بسیار نازک، شبیه ترکیبی از لواش و نان تابهای، که روی ساج داغ پخته میشود. خمیر ساده است اما عطر و طعم از مواد روی نان میآید؛ از پنیر محلی و تخممرغ گرفته تا مهیاوه و حتی خرما. نان باید روی ساج حسابی داغ پخته شود تا حبابهای کوچک روی سطحش بزند و کنارهها کمی برشته و ترد شود.
مهیاوه (مهوه یا ماهیآبه)؛ چاشنی تند و پرادویه جنوب
مهیاوه سس یا چاشنیای است که با ماهی ریز (معمولا ماهی متو یا ساردین)، ادویه، تخم گشنیز، خردل و گاهی کنجد تهیه میشود. ماهیها ابتدا نمکسود و تخمیر میشوند و سپس با ادویه و آب مخلوط و صاف میگردند تا سسی نسبتا غلیظ و خوشعطر به دست آید. طعم آن تند، شور و کمی ترش است و معمولا روی نان توموشی یا لواش مالیده میشود. اگر برای اولین بار امتحان میکنید، مقدار کمی روی نان بزنید تا ذائقهتان عادت کند.
در برخی خانهها برای ملایمتر شدن طعم مهیاوه، کمی روغن محلی یا کنجد اضافه میکنند. اگر خودتان در خانه میخواهید چیزی شبیه مهیاوه درست کنید، میتوانید از ماهی تازه جنوب، نمک، تخم گشنیز، زیره و کمی خردل استفاده کنید؛ اما طعم اصیل آن بیشتر به روش تخمیر سنتی وابسته است تا صرفا ترکیب مواد.
سوراغ؛ چاشنی بنفش و مرموز قشم
سوراغ یکی دیگر از چاشنیهای خاص جنوب است که در قشم هم طرفدار زیاد دارد. رنگ آن معمولا بنفش مایل به قرمز است و از ترکیب نوعی گیاه دریایی خشکشده، ادویه، آب و گاهی مهیاوه درست میشود. سوراغ را بیشتر به عنوان چاشنی کنار نان و غذاهای ساده میخورند. طعمش تند، شور و پیچیده است و کمی بوی دریا میدهد. اگر به طعمهای خیلی خاص علاقه دارید، حتما یکبار کنار نان توموشی امتحانش کنید.
برنجیهای قشم؛ هواریها و برنج دیشو
هواری میگو؛ پلو بچهمیگو با عطر جنوب
هواری در جنوب ایران به نوعی پلو گفته میشود که برنج با آب و عصاره ماهی یا میگو پخته میشود. هواری میگو در قشم معمولا با بچهمیگوهای ریز و تازه درست میشود. برنج با آب میگو و ادویههایی مثل زردچوبه، دارچین، هل، فلفل و گاهی گشنیز خشک دم میکشد و میگوها در میانه یا روی برنج قرار میگیرند. طعم نهایی، معطر، کمی تند و کاملا دریایی است.
طرز تهیه تقریبی هواری میگو در خانه
دستورهای هواری در خانوادههای قشمی متفاوت است، اما یک نسخه خانگی ساده را میتوانید اینطور آماده کنید:
مواد لازم برای هواری میگو (۴ نفر)
- برنج ایرانی: ۳ پیمانه، شسته و خیسخورده
- بچهمیگو پاکشده: ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم
- پیاز: ۲ عدد متوسط، خلالی یا نگینی
- سیر: ۳ حبه، ریز خردشده
- رب گوجهفرنگی: ۱ تا ۱.۵ قاشق غذاخوری (اختیاری، بسته به سلیقه)
- زردچوبه، فلفل سیاه، فلفل قرمز: به میزان دلخواه
- پودر دارچین و هل ساییده: هر کدام حدود ۱/۳ قاشق چایخوری
- روغن یا روغن حیوانی: به مقدار لازم
- نمک: به میزان کافی
- آب یا آبمیگو: حدود ۴ تا ۵ پیمانه (بسته به نوع برنج)
- گشنیز تازه خردشده: یک مشت کوچک، برای عطر نهایی
مراحل پخت هواری میگو
- پیاز را در روغن تفت دهید تا طلایی و سبک شود. سیر را اضافه کنید و کمی دیگر تفت دهید تا بوی خامیاش برود اما نسوزد.
- زردچوبه، فلفل سیاه و کمی فلفل قرمز را اضافه کنید و چند ثانیه با پیاز و سیر تفت دهید تا عطر ادویهها آزاد شود.
- میگوهای پاکشده را اضافه کنید و روی حرارت متوسط تفت دهید تا رنگشان صورتی شود. اگر از رب گوجه استفاده میکنید، در این مرحله اضافه و سرخ کنید.
- برنج خیسخورده را آبکش کنید و به قابلمه بیفزایید. به آرامی مخلوط کنید تا میگو و برنج پخش شوند، اما دانههای برنج نشکنند.
- آب یا آبمیگو را اضافه کنید؛ مقدار آب بسته به نوع برنج متفاوت است، معمولا کمی کمتر از برنج ساده میریزند تا شفته نشود.
- نمک، دارچین و هل را اضافه کنید. وقتی آب شروع به جوشیدن کرد، حرارت را کم کنید، درِ قابلمه را با دمکنی بپوشانید و اجازه دهید برنج بهآرامی دم بکشد.
- در ۱۰ دقیقه پایانی، گشنیز تازه خردشده را روی برنج بپاشید و درِ قابلمه را ببندید تا عطرش در غذا بپیچد.
برای اینکه برنج شما شفته نشود، معمولا از آب کمتر نسبت به پلوهای خورشتی استفاده میکنند، چون میگو هم کمی رطوبت آزاد میکند. اگر از میگوهای درشت استفاده میکنید، بهتر است آنها را جداگانه نیمپز کرده و در لایههای میانی برنج قرار دهید تا خشک نشوند.
هواری چکو میگ؛ هواری با ماهی مرکب
چکو میگ در گویش محلی به ماهی مرکب (نوعی سپیدماهی یا اسکویید) گفته میشود. در هواری چکو میگ، بهجای میگو از تکههای ماهی مرکب استفاده میکنند. این غذا کمی طعم قویتر و بافت جویدنیتری نسبت به هواری میگو دارد. اگر به بافتهای خاص علاقه دارید، این غذا برایتان جذاب خواهد بود. روش کلی پخت شبیه هواری میگو است، فقط زمان تفتدادن و پخت چکو میگ کمی بیشتر میشود تا نرمتر شود.
برنج دیشو؛ برنج شیرین با شیره خرما
برنج دیشو یکی از غذاهای خاص جنوب است که در قشم هم محبوبیت دارد. در این غذا، برنج با شیره خرما (دیشو) پخته یا بعد از پخت با آن مخلوط میشود. نتیجه، برنجی شیرین و خوشرنگ است که معمولا بهعنوان یک غذای سبک یا حتی دسر سرو میشود. بعضیها روی آن روغن حیوانی یا کره داغ و دارچین میریزند تا عطرش چندبرابر شود. اگر عاشق ترکیب خرما و برنج هستید، این غذا را حتما در لیست کامل غذاهای محلی که باید در قشم امتحان کنید قرار دهید.
خورشها و خوراکهای دریایی معروف قشم
قلیه ماهی؛ خورش تند و ترش جنوب
قلیه ماهی در تمام جنوب ایران شناختهشده است، اما در قشم معمولا از ماهیهای محلی جنوب مثل هامور، سنگسر یا شیر استفاده میشود. این خورش با سبزی مخصوص (ترکیبی از گشنیز، شنبلیله و گاهی جعفری)، تمرهندی، سیر فراوان و ادویه تند آماده میشود. طعم غالب آن ترش و تند است و معمولا کنار برنج ساده یا نان سرو میشود. برای اینکه قلیه ماهی وا نرود، ماهی را درشت خرد میکنند و در مراحل پایانی پخت به خورش اضافه میکنند.
قلیه میگو؛ نسخه مجلسیتر و لطیفتر
قلیه میگو از نظر مواد شبیه قلیه ماهی است، اما بهجای تکههای ماهی از میگو استفاده میشود. چون میگو زود میپزد، معمولا آن را در چند دقیقه آخر به خورش اضافه میکنند تا سفت نشود. طعم قلیه میگو معمولا کمی ملایمتر از قلیه ماهی است، اما همچنان تندی و ترشی تمرهندی در آن کاملا حس میشود. اگر بهدنبال خورشی هستید که هم مجلسی باشد و هم سریعتر آماده شود، قلیه میگو انتخاب خوبی است.
خوراک عنکاس؛ تجربهای متفاوت با ماهی مرکب خشکشده
عنکاس در گویش محلی به نوعی ماهی مرکب (اسکویید) گفته میشود. در قشم، عنکاس را هم بهصورت تازه و هم خشکشده مصرف میکنند. خوراک عنکاس خشک، طعمی بسیار متمرکز و بافتی جویدنی دارد. معمولا عنکاس خشک را خیس میکنند، سپس با پیاز، سیر، ادویه و گاهی رب گوجهفرنگی تفت میدهند و در نهایت با کمی آب میپزند تا نرمتر شود. این خوراک را میتوان با نان یا برنج سرو کرد. اگر به طعمهای خیلی دریایی علاقه دارید، این غذا برایتان جذاب خواهد بود.
کلمبا (حلیم ماهی)؛ ترکیب غافلگیرکننده گندم و ماهی
کلمبا یا حلیم ماهی یکی از غذاهای خاص جنوب است که در قشم هم پخته میشود. در این غذا، گندم یا بلغور گندم بههمراه ماهی (معمولا ماهی بدون استخوان و تیغ، مثل ماهی شیر) پخته و له میشود تا بافتی شبیه حلیم به دست آید. ادویههایی مثل زردچوبه، دارچین و گاهی هل برای عطر استفاده میشود. نتیجه، غذایی مقوی و سیرکننده است که معمولا در وعده صبحانه یا شام سبک سرو میشود. اگر از طعم ماهی میترسید، کلمبا گزینه خوبی است، چون طعم ماهی در بافت گندم ملایمتر میشود.
گوبولی و کاتوغ؛ خوراکهای ساده اما پرخاطره
گوبولی و کاتوغ از غذاهای سادهتر و خانگیتر قشم هستند که شاید در رستورانهای توریستی کمتر ببینید، اما در خانههای محلی جایگاه ویژهای دارند. گوبولی معمولا ترکیبی از برنج، حبوبات یا گوشت ریز و ادویه است که بهصورت خوراک یا پلو ساده سرو میشود. کاتوغ هم نوعی خوراک سبک است که بسته به منطقه، با سبزیجات، سیبزمینی یا حتی تخممرغ درست میشود. اگر فرصت مهمانی در خانه یک خانواده قشمی را پیدا کردید، احتمال زیاد یکی از این غذاهای ساده اما صمیمی را سر سفره خواهید دید.
کبابهای دریایی قشم؛ ماهی برشته تا پودینی کوسه
ماهی کبابی (ماهی برشته)؛ ساده، دودی و بینهایت خوشطعم
ماهی کبابی در قشم معمولا روی زغال و با ادویههای ساده اما خوشبو آماده میشود. ماهیهایی مثل شیر، هامور، سنگسر یا سوکلا را با مخلوطی از سیر، لیموترش، نمک، فلفل و کمی زردچوبه مزهدار میکنند و سپس روی منقل میگذارند. راز خوشمزگی این کباب، تازگی ماهی و زمان کوتاه کبابشدن است؛ اگر بیشازحد روی آتش بماند، خشک میشود. در بسیاری از خانهها، ماهی را قبل از کبابکردن، چند برش عمیق میدهند تا ادویهها بهتر به داخل بافت نفوذ کنند.
میگو کبابی؛ دانههای طلایی روی سیخ
میگو کبابی قشم معمولا با ماریناد سادهای از سیر، آب لیمو، نمک، فلفل و کمی روغن آماده میشود. میگوها را برای مدت کوتاهی (معمولا کمتر از ۳۰ دقیقه) در این سس میخوابانند و سپس روی سیخ چوبی یا فلزی، روی زغال میگذارند. میگو خیلی زود میپزد؛ اگر رنگ آن نارنجی و کمی طلایی شد، زمان برداشتن است. برای جلوگیری از خشکشدن، بعضیها در حین کبابشدن، با قلممو کمی کره یا روغن روی میگوها میمالند.
پودینی کوسه؛ کباب ادویهای با عطر سبزی
پودینی کوسه یکی از غذاهای خاص جنوب است که در قشم هم طرفدار دارد. در این غذا، گوشت کوسه (یا گاهی ماهیهای گوشتی مشابه) با ترکیبی از سبزیجات معطر، سیر، ادویه و گاهی ماست یا رب تمرهندی مزهدار میشود و سپس بهشکل کباب یا خوراک روی آتش یا در تابه پخته میشود. طعم آن بهخاطر سبزی و ادویه، پیچیده و معطر است. اگر بهدنبال تجربهای متفاوت از کبابهای دریایی هستید، پودینی کوسه را در برنامه خود قرار دهید.
غذاهای خانگی و کمتر شناختهشده قشم
کوفته مومغ؛ کوفتهای دریایی با طعمی خانگی
کوفته مومغ یکی از غذاهای محلی است که در برخی مناطق جنوب و قشم پخته میشود. ترکیب دقیق آن ممکن است از خانوادهای به خانواده دیگر فرق کند، اما معمولا از ماهی ریز یا گوشت ماهی چرخشده، پیاز، ادویه و گاهی سبزی استفاده میشود. مواد را با هم مخلوط میکنند، به شکل کوفتههای کوچک در میآورند و در سس گوجهفرنگی یا آب و ادویه میپزند. نتیجه، کوفتههایی نرم با طعم دریایی ملایم است که معمولا کنار برنج یا نان سرو میشود.
زیبون و موفلک؛ غذاهایی برای عاشقان طعمهای بومی
زیبون و موفلک از آن دسته غذاهایی هستند که شاید نامشان را کمتر شنیده باشید، اما برای مردم محلی آشنا و نوستالژیکاند. درباره ترکیب دقیق این غذاها، روایتهای مختلفی وجود دارد و بسته به روستا و خانواده، مواد اولیه تغییر میکند. در برخی نسخهها از حبوبات، غلات و سبزیجات محلی استفاده میشود و در برخی دیگر، ماهی یا میگو هم وارد ترکیب میشود. اگر در قشم با رستوران یا خانهای روبهرو شدید که این غذاها را سرو میکند، فرصت خوبی برای کشف طعمهای کمتر شناختهشده جنوب دارید.
دسرها و شیرینیهای محلی قشم
رنگینک؛ خرما و آرد برشته در آغوش هم
رنگینک در بسیاری از شهرهای جنوبی ایران شناختهشده است و در قشم نیز جایگاه ویژهای دارد. این دسر از خرمای هستهگرفته، آرد برشته، روغن یا کره و ادویههایی مثل دارچین و هل درست میشود. خرماها معمولا با مغز گردو یا بادام پر میشوند، سپس لایهای از آرد برشته و روغن روی آنها مینشیند. نتیجه، دسری شیرین، معطر و بسیار سیرکننده است که معمولا کنار چای سرو میشود. اگر بعد از خوردن غذاهای دریایی قشم هوس یک دسر سنتی کردید، رنگینک انتخابی بینقص است.
دسرها و خوراکیهای تکمیلی
علاوه بر رنگینک، خرماهای تازه و خشکشده، حلواهای محلی و گاهی شیرینیهای ساده خانگی هم در سفرههای قشم دیده میشود. در برخی خانهها، برنج دیشو را هم بهعنوان دسر یا عصرانه شیرین سرو میکنند. ترکیب خرما با کنجد، مغزها و حتی نان توموشی هم بهعنوان میانوعدهای مقوی و خوشطعم رایج است. اگر بهدنبال تجربه کامل طعمهای جنوب هستید، حتما بعد از غذای اصلی، سراغ یکی از این شیرینیها بروید.
آیا غذاهای قشم تند هستند؟ راهنمای تندی و ادویهها
بسیاری از غذاهای محلی قشم، بهخصوص خورشها و چاشنیهایی مثل مهیاوه و سوراغ، ذاتا تند و پرادویهاند. اما میزان تندی کاملا به سلیقه خانواده و آشپز بستگی دارد. در رستورانها معمولا نسخه ملایمتر سرو میشود و اگر تند دوست دارید، میتوانید درخواست کنید فلفل بیشتری اضافه کنند. در خانههای محلی، فلفل قرمز، سیاه و گاهی فلفل سبز تازه، نقش مهمی در طعمدهی دارند. اگر تندی برایتان مشکلساز است، از قبل به میزبان یا رستوران اطلاع دهید تا غذا را ملایمتر آماده کنند.
بهترین فصل برای چشیدن غذاهای دریایی قشم
کیفیت ماهی و میگو در قشم، مثل هر منطقه ساحلی دیگری، به فصل صید و شرایط دریا بستگی دارد. معمولا پاییز و زمستان، زمانی است که بسیاری از مسافران، هم هوای مطبوعتری تجربه میکنند و هم دسترسی به ماهی و میگو تازه آسانتر است. البته در طول سال هم غذاهای دریایی در رستورانها سرو میشود، اما تنوع گونهها و تازگی محصول ممکن است بسته به فصل تغییر کند. اگر برنامهریزی دقیق برای سفر شکمگردی دارید، بهتر است با محلیها یا صیادان درباره فصل مناسب هر نوع ماهی مشورت کنید.
مقایسه کوتاه: غذاهای دریایی قشم در برابر شمال ایران
اگر قبلا غذاهای دریایی شمال ایران را امتحان کرده باشید، احتمالا کنجکاوید بدانید تفاوتشان با غذاهای قشم چیست. در شمال، ترشی ملایم، سبزیهای معطر جنگلی و سیر، نقش اصلی را دارند؛ در جنوب و قشم، تمرهندی، فلفل تند و ادویههای گرم غالباند. ماهیهای شمال معمولا چربتر و بافت نرمتری دارند، درحالیکه بسیاری از ماهیهای جنوب، گوشتیتر و سفتترند و برای کباب روی زغال عالیاند. برای آشنایی بیشتر با این تفاوتها، مطالعه یک راهنمای تخصصی درباره مقایسه ماهی های شمال و جنوب ایران از نظر غذایی میتواند دید بهتری به شما بدهد.
| ویژگی | غذاهای دریایی قشم | غذاهای دریایی شمال |
|---|---|---|
| طعم غالب | تند، ترش، ادویهدار | ترش ملایم، سیر و سبزی |
| نوع ماهی | گوشتیتر، مناسب کباب | چربتر، مناسب سرخکردن |
| چاشنی اصلی | تمرهندی، مهیاوه، لیمو | رب انار، سیر، سبزی محلی |
| روش پخت رایج | کباب زغالی، خورش تند | سرخکردن، خورشهای سبزیدار |
غذاهای محلی قشم برای گیاهخواران و کمماهیها
اگر گیاهخوار هستید یا به هر دلیل نمیخواهید زیاد سراغ ماهی و میگو بروید، همچنان میتوانید از سفره قشم لذت ببرید. نان توموشی با پنیر محلی، تخممرغ، سبزیجات یا حتی خرما، گزینهای عالی است. برنج دیشو، رنگینک، انواع خوراکهای ساده مثل کاتوغ سبزیجات یا غذاهای بر پایه حبوبات هم میتوانند مناسب باشند. در بسیاری از رستورانها، امکان سفارش نسخه بدون گوشت یا بدون ماهی برخی غذاها وجود دارد؛ فقط کافی است از قبل درخواست کنید.
چطور این طعمها را به خانه بیاوریم؟ چند نکته کاربردی
اگر بعد از سفر به قشم دلتان برای آن طعمها تنگ شد، میتوانید با چند ترفند ساده، حالوهوای جنوب را به آشپزخانه خود بیاورید. اول از همه، انتخاب ماهی و میگو باکیفیت است؛ حتی اگر در شهر ساحلی زندگی نمیکنید، سعی کنید از فروشگاههای معتبر و تازهفروش خرید کنید. استفاده از ادویههای تازه، سیر فراوان، کمی تمرهندی و لیموترش تازه، میتواند بهتنهایی غذای ساده شما را به سبک قشم نزدیک کند. برای الهامگرفتن از ایدههای شام، سر زدن به صفحاتی مثل پیشنهادهای شام چی بپزم هم میتواند کمککننده باشد.
اگر به ترشیها و چاشنیهای کناری علاقه دارید، کنار غذاهای دریایی قشم، انواع ترشی و سالاد هم بسیار میچسبد. در روزهای سرد سال، سراغ ترشیهای تند و خوشعطر بروید؛ مثلا راهنماهای تهیه بهترین ترشی ها برای زمستان میتوانند ایدههای جذابی برای همراهی با ماهی و میگو به شما بدهند.
برند «غذا و قدر» همیشه تلاش میکند دستورها و معرفی غذاهای محلی را بر اساس روشهای سنتی و تجربه آشپزهای بومی ارائه دهد؛ بنابراین اگر قصد دارید نسخه خانگی یکی از این غذاها را امتحان کنید، سر زدن به مجله آنلاین غذا و قدر میتواند شروع خوبی باشد.
سوالات متداول
اگر به غذاهای خیلی تند عادت ندارم، کدام غذای قشم مناسبتر است؟
هواری میگو با تندی کم، ماهی کبابی ساده و برنج دیشو معمولا ملایمترند؛ فقط هنگام سفارش، از آشپز بخواهید فلفل را کمتر اضافه کند.
برای پخت هواری میگو در خانه، از چه نوع برنجی استفاده کنم؟
برنج دانهبلند ایرانی که خوب قد میکشد، معمولا نتیجه بهتری میدهد؛ فقط آن را کمی کمتر از حالت معمول خیس کنید تا شفته نشود.
چطور بوی زهم ماهی را در قلیه ماهی کمتر کنم؟
استفاده از ماهی تازه، شستوشو با آب سرد و کمی آبلیمو، و افزودن سیر و تمرهندی کافی، معمولا بوی زهم را تا حد خوبی کاهش میدهد.
آیا میتوان مهیاوه را در یخچال برای مدت طولانی نگه داشت؟
مهیاوه بهدلیل نمک و فرایند تخمیر، معمولا ماندگاری خوبی دارد؛ بااینحال، نگهداری در ظرف دربسته و یخچال، کیفیت طعم را بهتر حفظ میکند.
برای کبابکردن میگو قشم، چطور از خشکشدنش جلوگیری کنم؟
میگو را کوتاهمدت ماریناد کنید، روی حرارت مستقیم زیاد اما زمان کم بپزید، و در حین کبابکردن کمی کره یا روغن روی آن بمالید.
آیا میتوان بهجای ماهی جنوب، از ماهی شمال در قلیه استفاده کرد؟
بله، ولی بافت و طعم کمی متفاوت میشود؛ بهتر است از ماهیهای گوشتیتر و کماستخوان استفاده کنید تا در خورش وا نرود.
برای سرو رنگینک کنار غذاهای قشم، چه نوشیدنیای مناسب است؟
چای تازهدم، دمنوشهای ملایم یا قهوه سبک معمولا همراه خوبی هستند؛ فقط بهخاطر شیرینی رنگینک، نوشیدنی را بدون شکر بنوشید.
چطور تشخیص بدهم مهیاوه یا سوراغ برای مصرف هنوز مناسب است؟
بوی خیلی تند غیرمعمول، کپکزدگی یا تغییر رنگ شدید، نشانه نامناسببودن است؛ در حالت عادی، بوی تند اما یکنواخت و رنگ پایدار طبیعی است.
جمعبندی؛ سفر شکمگردی شما در قشم از کجا شروع میشود؟
حالا که لیست کامل غذاهای محلی که باید در قشم امتحان کنید را مرور کردیم، وقت آن است که در سفر بعدیتان، برنامهای جدی برای شکمگردی بچینید. از نان توموشی و مهیاوه در صبحانه شروع کنید، وسط روز سراغ هواری میگو یا قلیه ماهی بروید و شب را با ماهی کبابی روی زغال و یک دسر رنگینک به پایان برسانید. اگر هم در خانه میخواهید این طعمها را بازسازی کنید، یکی از غذاها را انتخاب کنید و همین هفته امتحانش کنید؛ بعد، تجربهتان را با دوستان و خانواده به اشتراک بگذارید تا آنها هم عاشق آشپزی جنوبی شوند.
