اگر هر شب جلوی یخچال میایستید و زیر لب میگویید «شام چی بپزم؟»، این مقاله مخصوص شماست؛ از بوی نان داغ و سیبزمینی تنوری تا عطر سیر و سبزی تازه، قدمبهقدم با هم یک میز شام رنگارنگ و خانگی میچینیم.
وقتی مغز خسته است و شکم گرسنه: از کجا شروع کنیم؟
پایان یک روز شلوغ، معمولاً حوصله فکر کردن به منوی شام را نداریم. اما اگر چند دستهبندی ساده توی ذهنتان داشته باشید، انتخاب شام تبدیل میشود به یک بازی خوشمزه، نه یک دغدغه خستهکننده. کافی است سه سؤال از خودتان بپرسید: چقدر وقت دارم؟ چه چیزی در یخچال هست؟ و دلم غذای سبک میخواهد یا مفصل؟
در این راهنما، از غذاهای نونی سریع تا شامهای برنجی و مجلسی، از گزینههای گیاهی تا انتخابهای مناسب بچهها، همه را با هم مرور میکنیم. هر بخش، چند ایده عملی و یک یا دو دستور ساده دارد که بتوانید همان امشب امتحانشان کنید.
برای اینکه این سؤال هر شب تکراری و خستهکننده نباشد، میتوانید یک «بانک ایده شام» برای خودتان بسازید. کافی است روی یخچال یا در گوشی، لیستی از ۱۰–۱۵ غذای محبوب خانواده بنویسید و آنها را بر اساس زمان، سبک و مواد اصلی دستهبندی کنید.
مثلاً ستون «شام ۲۰ دقیقهای»، ستون «شام با برنج مانده»، ستون «بدون گوشت» و ستون «مهمانی». هر بار که غذایی را امتحان میکنید و خانواده دوستش دارند، آن را به لیست اضافه کنید. بعد از چند هفته، عملاً یک منوی شخصی و نجاتدهنده دارید.
نکته دیگر این است که بعضی مواد را همیشه آماده داشته باشید؛ مثل پیاز داغ خانگی، سیر سرخ شده، مرغ پخته و ریشریش در فریزر، یا حبوبات نیمپز. اینها مثل قطعات لگو هستند که در چند دقیقه کنار هم مینشینند و یک شام کامل میسازند.
شام چی بپزم با حداقل زمان؟ شامهای سریع و حاضری
وقتی زمان کم است، باید سراغ غذاهایی بروید که آمادهسازی کوتاهی دارند، از مواد اولیه دمدستی استفاده میکنند و ظرفشویی زیادی هم پشت سرشان نمیگذارند. ترکیب نان، تخممرغ، پنیر، کمی سبزی تازه و شاید کمی مرغ یا تن ماهی، میتواند در کمتر از نیم ساعت یک شام کامل برایتان بسازد.
۱. ساندویچ تن ماهی فوری با سبزیجات ترد
اگر یک کنسرو تن ماهی، کمی نان باگت یا نان تست، و چند برگ کاهو و خیارشور در خانه دارید، عملاً یک شام کامل و سیرکننده در اختیار شماست. مزیت این شام این است که نیاز به پخت طولانی ندارد و فقط با کمی تفت دادن پیاز و گرم کردن نان، همهچیز آماده میشود.
مواد لازم برای دو نفر
- ۱ کنسرو تن ماهی در روغن، آبکش و خرد شده
- ۲ عدد نان باگت کوچک یا ۴ برش نان تست
- ۱ عدد پیاز کوچک، نگینی ریز
- ۲ عدد خیارشور، حلقهای
- ۱ عدد گوجهفرنگی سفت، حلقهای
- چند برگ کاهو یا کلم خرد شده
- ۲ قاشق غذاخوری سس مایونز یا ماست چکیده
- نمک، فلفل سیاه و آبلیمو به میزان لازم
- کمی روغن برای تفت دادن پیاز
- در صورت تمایل، کمی جعفری یا شوید تازه خرد شده
طرز تهیه ساندویچ تن ماهی فوری
- پیاز را با کمی روغن روی حرارت ملایم تفت دهید تا سبک و طلایی شود. این مرحله عطر ساندویچ را چند برابر میکند.
- تن ماهی آبکش شده را به پیاز اضافه کنید و ۲–۳ دقیقه تفت دهید تا بوی خامی آن گرفته شود. کمی فلفل سیاه بزنید.
- مایونز یا ماست چکیده را با کمی آبلیمو، نمک و فلفل مخلوط کنید تا یک سس ساده و خوشطعم داشته باشید.
- نانها را کمی روی تابه یا توستر برشته کنید تا سطحشان گرم و کمی ترد شود؛ این کار بافت ساندویچ را جذابتر میکند.
- روی نان، سس بمالید، بعد کاهو، گوجه، خیارشور و در نهایت مخلوط تن ماهی را اضافه کنید. بلافاصله سرو کنید.
برای اینکه بوی زهم تن ماهی کمتر شود، میتوانید قبل از تفت دادن، آن را یک دقیقه در آب جوش بگذارید و بعد آبکش کنید. اضافه کردن کمی پوست لیموترش رنده شده هم عطر دریایی را متعادل میکند و طعم ساندویچ را تازهتر میسازد.
اگر به دنبال نسخه سالمتر هستید، نان سبوسدار انتخاب کنید، از ماست چکیده بهجای مایونز استفاده کنید و مقدار سبزیجات را بیشتر بگیرید. این ترکیب پروتئین، فیبر و چربی مفید را در یک لقمه جمع میکند و تا چند ساعت سیر نگهتان میدارد.
پیشنهاد سرو و نگهداری ساندویچ تن ماهی
این ساندویچ را بهتر است همان لحظه سرو کنید تا نان خیس نشود و سبزیجات ترد بمانند. اگر میخواهید برای محل کار یا پیکنیک آماده کنید، سس را جدا ببرید و درست قبل از خوردن، ساندویچ را مونتاژ کنید. همراه کردن آن با دوغ، سالاد فصل یا چند برش لیموترش، وعده را کاملتر و هضم را راحتتر میکند.
۲. املت گوجهفرنگی؛ نجاتدهنده همیشگی «شام چی بپزم؟»
املت گوجهفرنگی یکی از همان غذاهای سادهای است که تقریباً همیشه موادش در خانه پیدا میشود. با چند تخممرغ، گوجه، پیاز و کمی نان تازه، میتوانید یک شام گرم و دلچسب آماده کنید که هم سریع است و هم بوی آن کل خانه را پر میکند.
مواد لازم برای دو نفر
- ۳–۴ عدد تخممرغ
- ۳ عدد گوجهفرنگی متوسط، رنده یا خرد ریز
- ۱ عدد پیاز متوسط، نگینی
- ۲ قاشق غذاخوری رب گوجهفرنگی (در صورت تمایل)
- نمک، فلفل سیاه و زردچوبه به میزان لازم
- روغن یا کره برای تفت دادن
- کمی جعفری یا ریحان تازه برای روی املت
- در صورت تمایل، کمی پنیر رنده شده برای مرحله آخر
طرز تهیه املت گوجهفرنگی
- پیاز را با کمی روغن و زردچوبه روی حرارت ملایم تفت دهید تا طلایی و شیرین شود؛ این کار پایه طعم املت است.
- گوجههای رنده شده را اضافه کنید و اجازه دهید آب اضافهشان تقریباً کشیده شود. اگر دوست دارید رنگ املت پررنگتر باشد، رب گوجه را هم اضافه کنید.
- تخممرغها را در کاسهای جداگانه با کمی نمک و فلفل بزنید تا یکدست شوند، سپس روی مخلوط گوجه بریزید.
- حرارت را کمی کم کنید و در تابه را بگذارید تا تخممرغها آرام ببندند و املت نرم و لطیف بماند.
- در پایان، روی املت کمی سبزی تازه خرد شده بپاشید و با نان تازه و دوغ خنک سرو کنید.
فوت و فن یک املت خوشرنگ و خوشعطر این است که گوجه را آنقدر بپزید تا خامیاش گرفته شود، اما کاملاً خشک نشود. اگر گوجه خیلی آبدار باشد و زود تخممرغ را اضافه کنید، املت آب میاندازد و بافتش شل میشود. از طرف دیگر، اگر گوجه را بیش از حد سرخ کنید، طعمش تلخ و تیره میشود.
برای بافت کرمیتر، میتوانید یک قاشق غذاخوری شیر یا ماست به تخممرغها اضافه کنید. پروتئین و چربی موجود در لبنیات کمک میکند املت نرمتر بماند و دیرتر خشک شود. استفاده از تابه چدنی یا تفلون ضخیم هم باعث میشود حرارت یکنواختتری به املت برسد و لبهها نسوزند.
پیشنهاد سرو و تنوع در املت
املت را میتوانید با کمی پنیر رنده شده در لحظه آخر، به یک شام کشدار و مجلسیتر تبدیل کنید. اضافه کردن فلفل دلمهای نگینی، قارچ تفت داده یا حتی کمی سوسیس خرد شده، آن را به یک املت کاملتر و سیرکنندهتر تبدیل میکند. برای نسخه سبکتر، از روغن کمتر و نان سبوسدار استفاده کنید و کنار آن حتماً یک بشقاب سبزی خوردن بگذارید.
شام نونی چی درست کنم؟ از کوکو تا اسنک
غذاهای نونی برای شام، محبوب خانوادههای ایرانی هستند؛ هم سریع آماده میشوند، هم معمولاً بچهها راحتتر میخورند. کوکوها، اسنکها، بورک و انواع ساندویچهای خانگی، با کمی خلاقیت میتوانند هم خوشمزه باشند، هم مقرونبهصرفه و هم قابل تنوعسازی با مواد داخل یخچال.
کوکو سیبزمینی ترد و طلایی در فر
کوکو سیبزمینی از آن غذاهایی است که بویش همه را به آشپزخانه میکشاند. اگر آن را در فر بپزید، هم روغن کمتری مصرف میشود، هم بافتش یکنواختتر و تردتر میشود. این کوکو را میتوانید با نان سنگک یا بربری تازه و یک کاسه ماست چکیده سرو کنید.
مواد لازم برای ۴ نفر
- ۴ عدد سیبزمینی متوسط، پخته و رنده شده
- ۲ عدد تخممرغ
- ۱ عدد پیاز متوسط، رنده و آبگرفته
- ۲ قاشق غذاخوری آرد سفید یا آرد نخودچی
- نمک، فلفل سیاه و زردچوبه به میزان لازم
- ۱ قاشق چایخوری بکینگپودر (در صورت تمایل برای پف بیشتر)
- ۲ قاشق غذاخوری روغن مایع یا کره ذوب شده
- کمی سبزی خشک معطر مثل نعناع یا مرزه
- در صورت تمایل، ۲–۳ قاشق غذاخوری پنیر رنده شده
طرز تهیه کوکو سیبزمینی در فر
- فر را روی دمایی که معمولاً برای کوکو استفاده میکنید (مثلاً حدود ۱۸۰ درجه سانتیگراد) گرم کنید و کف یک قالب را با کمی روغن چرب کنید.
- سیبزمینی پخته و رنده شده را با پیاز رنده و آبگرفته، تخممرغها، آرد، ادویهها و سبزی خشک مخلوط کنید تا مایهای یکدست به دست آید.
- اگر دوست دارید کوکو پفدارتر شود، بکینگپودر را در آخر اضافه کنید و خیلی زیاد هم نزنید تا هوای داخل مایه حفظ شود.
- مایه را در قالب بریزید، سطح آن را صاف کنید و کمی روغن رویش بمالید تا روی کوکو طلایی شود.
- قالب را در فر قرار دهید و تا زمانی که سطح کوکو طلایی و لبهها کمی ترد شوند، بپزید؛ زمان دقیق بسته به فر متفاوت است.
- بعد از کمی خنک شدن، کوکو را به مربعهای منظم برش بزنید و با نان و سبزی خوردن سرو کنید.
برای اینکه کوکو وا نرود، حتماً آب اضافی پیاز را بگیرید و اگر سیبزمینیها خیلی داغ هستند، اجازه دهید کمی خنک شوند تا تخممرغها در لحظه مخلوط شدن نبندند. اگر مایه خیلی شل بود، یک قاشق آرد دیگر اضافه کنید تا قوام بگیرد؛ مایه باید شبیه خمیر کیک غلیظ باشد.
کوکو سیبزمینی در فر، اگر کمی پنیر داخل مایه داشته باشد، وسطی نرم و خامهای و لبههایی ترد پیدا میکند. این تضاد بافتی، همان چیزی است که کوکوی ساده را به یک شام جذاب تبدیل میکند. اضافه کردن کمی زعفران دمکرده یا پودر سیر هم عطر آن را حرفهایتر میکند.
نکات سرو و نگهداری کوکو سیبزمینی
کوکو را میتوانید هم داغ، هم در دمای محیط سرو کنید. برای مهمانیها، برشهای کوچکتر بزنید و کنارشان خلال خیارشور، گوجه و زیتون بچینید تا شبیه فینگر فود شود. باقیمانده کوکو را در ظرف دربسته، تا دو روز در یخچال نگه دارید و برای گرم کردن، چند دقیقه در فر یا تابه خشک قرار دهید تا دوباره ترد شود.
اسنک مرغ خانگی با نان تست
اسنک مرغ یکی از بهترین جوابها به سؤال «شام چی بپزم برای بچهها؟» است. هم ظاهر جذابی دارد، هم میتوانید داخلش را با مواد سالم و خانگی پر کنید. اگر دستگاه ساندویچساز ندارید، میتوانید همین اسنک را در تابه دوطرفه یا حتی فر هم آماده کنید.
مواد لازم برای ۴ اسنک
- ۸ برش نان تست
- ۱ سینه مرغ پخته و ریشریش شده
- ۱ عدد پیاز کوچک، نگینی و تفت داده شده
- ۱ عدد فلفل دلمهای رنگی، نگینی
- ۴ قاشق غذاخوری ذرت کنسروی (اختیاری)
- ۴ قاشق غذاخوری پنیر پیتزا یا گودا رنده شده
- ۲–۳ قاشق غذاخوری سس مایونز یا سس مخصوص دلخواه
- نمک، فلفل و آویشن به میزان لازم
- کمی کره یا روغن برای چرب کردن نانها
طرز تهیه اسنک مرغ
- مرغ ریشریش شده را با پیاز تفت داده، فلفل دلمهای، ذرت، نمک، فلفل و آویشن مخلوط کنید تا یک مایه خوشعطر داشته باشید.
- مایونز را اضافه کنید و هم بزنید تا مواد به هم بچسبند و داخل اسنک خشک نشود.
- روی چهار برش نان تست، کمی کره بمالید، بعد مقداری از مایه مرغ و روی آن پنیر بریزید. با برش دیگر نان تست بپوشانید.
- اسنکها را داخل دستگاه ساندویچساز یا تابه دوطرفه قرار دهید تا نانها برشته و پنیر داخل آنها آب شود.
- بعد از طلایی شدن، اسنکها را به صورت مثلثی برش بزنید و با سس دلخواه و خیارشور سرو کنید.
برای اینکه اسنکها وسطشان خالی نماند، مایه را تا نزدیکی لبهها پخش کنید، اما خیلی ضخیم نریزید تا نان خوب بچسبد و باز نشود. اگر دوست دارید اسنکها عطر دودی ملایمی داشته باشند، کمی پاپریکای دودی یا فلفل سیاه تازه آسیاب شده به مایه اضافه کنید.
این اسنکها را میتوانید از قبل آماده و در فریزر نگه دارید؛ فقط تا مرحله پر کردن نان و بستن پیش بروید، سپس هر اسنک را در کیسه فریزر جداگانه بگذارید. هنگام نیاز، مستقیم از فریزر داخل ساندویچساز قرار دهید؛ در چند دقیقه، شام داغ و آماده روی میز است.
شام برنجی چی بپزم؟ از دمپختک تا مرغ مجلسی
گاهی دلتان یک بشقاب برنج داغ و بخارکرده میخواهد، با خوراکی ساده یا یک مرغ خوشعطر. شامهای برنجی لزوماً سنگین و وقتگیر نیستند؛ با کمی برنامهریزی میتوانید در کمتر از یک ساعت، برنج و یک خوراک ساده آماده کنید. در این بخش، هم یک برنج ساده و اقتصادی داریم، هم یک مرغ خوشطعمتر برای شبهایی که مهمان دارید.
دمپختک ساده با عدس یا لپه
دمپختک از آن غذاهایی است که هم اقتصادی است، هم سیرکننده و هم با یک کاسه ماست و سبزی خوردن، تبدیل به یک شام کامل میشود. بسته به ذائقهتان میتوانید از عدس، لپه یا حتی باقلا خشک استفاده کنید.
مواد لازم برای ۴ نفر
- ۲ پیمانه برنج ایرانی، شسته و خیسخورده
- نیم پیمانه عدس یا لپه، نیمپز شده
- ۱ عدد پیاز بزرگ، خلالی
- ۲ قاشق غذاخوری رب گوجهفرنگی (اختیاری)
- نمک، زردچوبه، فلفل و کمی دارچین به میزان لازم
- روغن یا کره برای تفت دادن
- کمی زعفران دمکرده برای عطر و رنگ بهتر
طرز تهیه دمپختک
- پیاز خلالی را با روغن و کمی زردچوبه روی حرارت ملایم تفت دهید تا طلایی و کاراملی شود؛ بخشی را برای تزیین کنار بگذارید.
- اگر از رب استفاده میکنید، آن را به پیاز اضافه کنید و کمی تفت دهید تا خامی رب گرفته شود و رنگش باز شود.
- عدس یا لپه نیمپز را همراه با برنج خیسخورده و آب مناسب داخل قابلمه بریزید. ادویهها و نمک را اضافه کنید.
- وقتی آب برنج رو به تمام شدن رفت و برنج در حال قد کشیدن بود، حرارت را کم کنید، روی برنج کمی روغن و زعفران بدهید و دمکنی بگذارید.
- دمپختک را تا زمانی که برنج کاملاً دم بکشد، روی حرارت ملایم بگذارید. سپس با پیاز داغ و در صورت تمایل کمی کشمش تفت داده شده سرو کنید.
در دمپختک، نشاسته برنج و حبوبات در کنار هم میپزند و لعاب ملایمی ایجاد میکنند که غذا را هم خوشخوراکتر میکند، هم دیرتر شما را گرسنه میکند. اگر از لپه استفاده میکنید، حتماً آن را جداگانه نیمپز کنید تا همزمان با برنج له نشود و شکل دانهها حفظ شود.
اضافه کردن کمی دارچین و زعفران در مرحله دم کشیدن، عطر دمپختک را شبیه غذاهای قدیمی مادربزرگها میکند. برای اینکه تهدیگ خوشرنگی داشته باشید، میتوانید کف قابلمه کمی روغن و زردچوبه بریزید و چند برش نان یا سیبزمینی بچینید؛ این تهدیگ همراه ماست، خودش یک شام مستقل است.
مرغ پرتقالی ساده در تابه
مرغ پرتقالی، یک انتخاب جذاب برای زمانی است که میخواهید شام برنجیتان کمی متفاوت و مجلسیتر به نظر برسد، اما نمیخواهید ساعتها در آشپزخانه بمانید. ترکیب شیرین و ترش آب پرتقال تازه با عطر سیر و کره، مرغی لطیف و براق به شما میدهد.
مواد لازم برای ۳–۴ نفر
- ۴ تکه ران یا سینه مرغ بدون پوست
- ۱ عدد پیاز متوسط، خلالی
- ۲ حبه سیر، خرد شده
- ۱ پیمانه آب پرتقال تازه
- ۲ قاشق غذاخوری سس سویا (اختیاری)
- ۱–۲ قاشق غذاخوری عسل یا شکر قهوهای
- نمک، فلفل و کمی پودر زنجبیل یا فلفل قرمز
- ۲ قاشق غذاخوری کره یا روغن
طرز تهیه مرغ پرتقالی
- مرغ را با نمک، فلفل و کمی پودر زنجبیل مزهدار کنید و حداقل ۲۰ دقیقه در یخچال استراحت دهید تا طعمدار شود.
- پیاز و سیر را در کره یا روغن تفت دهید تا نرم و طلایی شوند، سپس مرغ را اضافه کنید و هر دو طرف آن را تا حدی که رنگ بگیرد، سرخ کنید.
- آب پرتقال، سس سویا و عسل را مخلوط کنید و روی مرغ بریزید. حرارت را ملایم کنید تا سس کمکم غلیظ و کاراملی شود.
- در حین پخت، چند بار سس را با قاشق روی مرغ بریزید تا براق و خوشرنگ شود. اگر سس خیلی غلیظ شد، کمی آب اضافه کنید.
- وقتی مرغ کاملاً پخت و سس قوام پیدا کرد، آن را با برنج ساده یا پلو زعفرانی سرو کنید.
راز لطافت مرغ پرتقالی این است که حرارت را خیلی بالا نگیرید؛ پروتئینهای مرغ اگر ناگهانی با حرارت شدید روبهرو شوند، سفت میشوند و آب داخل بافت خارج میشود. حرارت ملایم کمک میکند گوشت آرام بپزد و سس فرصت پیدا کند به داخل بافت نفوذ کند و طعم بگیرد.
اگر از سینه مرغ استفاده میکنید، بهتر است آن را کمی بکوبید تا ضخامتش یکنواخت شود و سریعتر و یکدست بپزد. اضافه کردن کمی پوست پرتقال رنده شده در لحظه آخر، عطر مرکباتی را چند برابر میکند، اما مراقب باشید بخش سفید پوست را رنده نکنید، چون طعم تلخی به غذا میدهد.
شام گیاهی و سبک؛ وقتی دلتان غذای بدون گوشت میخواهد
اگر به دنبال شام سبکتر، گیاهی یا بدون گوشت هستید، لازم نیست سراغ غذاهای بیمزه و خستهکننده بروید. با حبوبات، سبزیجات، لبنیات و غلات کامل میتوانید بشقابهایی رنگارنگ و خوشعطر بسازید که هم سیرکننده باشند و هم احساس سنگینی بعد از شام به شما ندهند.
عدسی گرم و معطر برای شام
عدسی فقط صبحانه نیست؛ یک کاسه عدسی داغ با نان تازه، میتواند شام سبکی باشد که هم شما را سیر میکند، هم بدنتان را گرم. بسته به ذائقهتان میتوانید آن را غلیظتر یا رقیقتر درست کنید و با کمی سیرداغ یا پیازداغ، طعمش را چند برابر کنید.
مواد لازم برای ۳ نفر
- ۱ پیمانه عدس، شسته
- ۱ عدد پیاز متوسط، نگینی
- ۱ قاشق غذاخوری رب گوجهفرنگی
- نمک، فلفل، زردچوبه و کمی زیره
- ۲–۳ قاشق غذاخوری روغن یا کره
- آب به میزان لازم
- کمی آبلیمو یا سرکه در پایان پخت
طرز تهیه عدسی برای شام
- پیاز را با روغن و زردچوبه تفت دهید تا طلایی شود. این مرحله پایه عطر عدسی است.
- رب گوجه را اضافه کنید و کمی تفت دهید تا رنگ باز کند و خامی آن گرفته شود.
- عدس شسته را اضافه کنید و با پیاز و رب کمی تفت دهید، سپس آب کافی روی آن بریزید.
- عدسی را روی حرارت ملایم بپزید تا دانههای عدس نرم شوند. در صورت نیاز، کمی آب اضافه کنید.
- در پایان، نمک، فلفل و زیره را اضافه کنید و اجازه دهید چند دقیقه دیگر جا بیفتد. کمی آبلیمو یا سرکه برای طعم بهتر اضافه کنید.
عدس سرشار از فیبر و پروتئین گیاهی است و به همین دلیل، قند خون را آرامتر بالا میبرد و احساس سیری طولانیتری میدهد. اضافه کردن زیره علاوه بر عطر خوب، به هضم بهتر حبوبات کمک میکند و معمولاً نفخ را کمتر میکند. اگر معده حساسی دارید، میتوانید عدس را از قبل خیس کنید و آب اول پخت را دور بریزید.
برای لعابدار شدن عدسی، بخشی از دانههای پخته را با گوشتکوب له کنید و دوباره به قابلمه برگردانید. این کار نشاسته آزاد میکند و بافتی غلیظ و مخملی میسازد، بدون اینکه نیاز به آرد یا غلیظکننده داشته باشید. یک قاشق کره در پایان پخت هم عطر و طعم خانگیتری به عدسی میدهد.
سالاد نخود با سس ماست؛ شام خنک و سبک
سالاد نخود، یک گزینه عالی برای شبهایی است که دلتان غذای خنک و سبک میخواهد. نخود پخته، سبزیجات رنگارنگ و یک سس ماست ساده، ترکیبی میسازد که هم سیرکننده است و هم حس سنگینی به شما نمیدهد.
مواد لازم برای ۲–۳ نفر
- ۱.۵ پیمانه نخود پخته و آبکش شده
- ۱ عدد خیار، نگینی
- ۲ عدد گوجهفرنگی سفت، نگینی
- نصف پیاز قرمز کوچک، خلالی نازک
- کمی جعفری یا گشنیز خرد شده
- نصف پیمانه ماست چکیده
- ۲ قاشق غذاخوری روغن زیتون
- نمک، فلفل و آبلیمو به میزان لازم
طرز تهیه سالاد نخود
- نخود پخته را در کاسهای بزرگ بریزید و اجازه دهید کاملاً خنک شود تا سس ماست آب نیندازد.
- خیار، گوجه، پیاز و سبزی خرد شده را به نخود اضافه کنید و آرام هم بزنید تا له نشوند.
- ماست چکیده، روغن زیتون، نمک، فلفل و آبلیمو را در کاسهای جداگانه مخلوط کنید تا سس یکدست شود.
- سس را روی سالاد بریزید و مواد را بهآرامی مخلوط کنید. حداقل ۱۵ دقیقه در یخچال استراحت دهید.
- سالاد را خنک، با نان سبوسدار یا بهتنهایی بهعنوان شام سبک سرو کنید.
برای اینکه سالاد آب نیندازد، بهتر است گوجه را بدون بخش دانهدار وسط خرد کنید و از ماست چکیده غلیظ استفاده کنید. روغن زیتون علاوه بر طعم خوب، کمک میکند ویتامینهای محلول در چربی موجود در سبزیجات بهتر جذب بدن شوند.
این سالاد را میتوانید از قبل آماده کنید؛ فقط سس را نزدیک زمان سرو اضافه کنید تا بافت سبزیجات ترد بماند. باقیمانده سالاد را حداکثر تا روز بعد در یخچال نگه دارید. نخود و ماست هر دو پروتئین خوبی دارند و اگر کنار سالاد، کمی نان سبوسدار یا چند مغز مثل گردو و بادام بگذارید، یک شام کامل و متعادل خواهید داشت.
شام برای بچهها؛ هم خوشمزه، هم کمدردسر
وقتی پای بچهها وسط است، سؤال «شام چی بپزم؟» کمی حساستر میشود. باید غذایی باشد که ظاهر جذاب داشته باشد، خیلی تند یا ادویهای نباشد و در عین حال، تا حد امکان از مواد سالم و خانگی استفاده شده باشد. در این بخش، دو ایده محبوب بین بچهها را مرور میکنیم.
ناگت مرغ خانگی در فر
ناگت مرغ خانگی، جایگزین خوبی برای ناگتهای آماده است. شما دقیقاً میدانید داخلش چیست و میتوانید میزان نمک و ادویه را کنترل کنید. پختن ناگت در فر، روغن مصرفی را هم کاهش میدهد.
مواد لازم برای ۴ نفر
- ۴۰۰ گرم سینه مرغ، چرخکرده
- ۱ عدد پیاز کوچک، رنده و آبگرفته
- ۱ حبه سیر، رنده
- ۲ قاشق غذاخوری آرد سوخاری داخل مایه
- نمک، فلفل و کمی پودر سیر یا پاپریکا
- ۱ عدد تخممرغ برای روکش
- نصف پیمانه آرد سوخاری برای دور ناگت
- ۲–۳ قاشق غذاخوری روغن برای چرب کردن سینی
طرز تهیه ناگت مرغ در فر
- مرغ چرخکرده را با پیاز رنده و آبگرفته، سیر، آرد سوخاری، نمک، فلفل و ادویهها مخلوط کنید تا مایهای منسجم به دست آید.
- مایه را برای حدود نیم ساعت در یخچال استراحت دهید تا خودش را بگیرد و شکل دادن راحتتر شود.
- از مایه گلولههای کوچک بردارید، به شکل بیضی یا قلب درآورید و ابتدا در تخممرغ زده شده و سپس در آرد سوخاری بغلتانید.
- ناگتها را روی سینی فر چرب شده بچینید و کمی روغن روی آنها اسپری یا قلممو کنید.
- سینی را در فر گرم شده قرار دهید تا ناگتها طلایی و مغزپخت شوند؛ زمان دقیق بسته به فر متغیر است.
برای اینکه ناگتها آبدار بمانند، مایه را بیش از حد ورز ندهید؛ ورز دادن زیاد باعث سفت شدن بافت میشود. اگر احساس کردید مایه خشک است، یک قاشق روغن مایع یا کمی ماست اضافه کنید تا لطیفتر شود. استفاده از آرد سوخاری درشتتر برای روکش، بافتی ترد و رستورانی به شما میدهد.
میتوانید داخل مایه ناگت، کمی هویج رنده ریز یا کدو سبز اضافه کنید تا هم سبزیجات پنهان شده باشند، هم ناگتها نرمتر شوند. برای سرو، چند نوع دیپ ساده مثل ماست و سیر، سس گوجه خانگی یا ماست و خیار آماده کنید تا بچهها با بازی و انتخاب سسها، بیشتر از غذا لذت ببرند.
پیتزای تابهای سریع با نان آماده
پیتزای تابهای با نان لواش یا نان تست، یک راه عالی برای راضی کردن بچهها در شبهایی است که فرصت خمیر درست کردن ندارید. با کمی سوسیس یا مرغ، سبزیجات و پنیر، در کمتر از نیم ساعت یک پیتزای خانگی روی گاز آماده میشود.
مواد لازم برای یک تابه متوسط
- ۲–۳ عدد نان لواش یا چند برش نان تست
- نصف پیمانه سس گوجه یا سس پیتزای آماده
- ۱ پیمانه پنیر پیتزا رنده شده
- مقداری سوسیس، ژامبون یا مرغ پخته خرد شده
- فلفل دلمهای، ذرت، قارچ و زیتون به دلخواه
- کمی آویشن خشک
- کمی روغن برای چرب کردن تابه
طرز تهیه پیتزای تابهای
- ته تابه نچسب را کمی چرب کنید و نان لواش را طوری بچینید که کف تابه را کامل بپوشاند؛ اگر از نان تست استفاده میکنید، برشها را کنار هم قرار دهید.
- روی نان، لایهای نازک سس گوجه بمالید و کمی پنیر بپاشید تا مواد به نان بچسبند.
- مواد دلخواه (سوسیس، مرغ، سبزیجات) را روی نان پخش کنید و در نهایت، باقی پنیر را روی همه سطح بریزید.
- روی پنیر کمی آویشن بپاشید، درِ تابه را بگذارید و روی حرارت بسیار ملایم قرار دهید تا پنیر آب و نان کمی برشته شود.
- وقتی پنیر کاملاً ذوب و کمی طلایی شد، پیتزا را از روی حرارت بردارید و برش بزنید.
برای اینکه نان هم ترد شود و هم نسوزد، میتوانید ابتدا چند دقیقه نان را بدون مواد روی حرارت خیلی ملایم قرار دهید تا کمی خشک و برشته شود، بعد مواد را اضافه کنید. استفاده از شعلهپخشکن کمک میکند حرارت یکنواختتر پخش شود و نقطهای نسوزد.
اگر میخواهید پیتزا سالمتر باشد، مقدار سوسیس و ژامبون را کم و مقدار سبزیجات را بیشتر کنید. اضافه کردن کمی ذرت، بروکلی ریز خرد شده یا حتی لوبیا قرمز پخته، هم رنگ و لعاب پیتزا را بیشتر میکند، هم پروتئین و فیبر آن را بالا میبرد. بچهها معمولاً در قالب پیتزا، راحتتر سبزیجات را میپذیرند.
شام چی بپزم برای مهمانی؟ ایدههای کمی مجلسیتر
وقتی مهمان دارید، انتخاب شام کمی حساستر میشود؛ هم باید خوشظاهر باشد، هم تا حد امکان قابل آمادهسازی از قبل. ترکیب یک غذای اصلی، یک پیشغذای ساده و یک سالاد رنگارنگ، میتواند میز شام شما را کامل کند، بدون اینکه شما را از صبح تا شب در آشپزخانه نگه دارد.
چیکن استریپس خانگی با سس ماست سیر
چیکن استریپس، نوارهای مرغ سوخاری ترد و خوشطعم هستند که هم بهعنوان غذای اصلی با نان و سالاد سرو میشوند، هم میتوانند در کنار برنج ساده قرار بگیرند. اگر آنها را در فر یا با روغن کم سرخ کنید، شام جمعوجور و جذابی برای مهمانها خواهید داشت.
مواد لازم برای ۴ نفر
- ۴۰۰–۵۰۰ گرم سینه مرغ، برش خورده به نوارهای باریک
- نصف پیمانه ماست
- ۲ قاشق غذاخوری آبلیمو
- نمک، فلفل، پاپریکا و پودر سیر
- ۱ پیمانه آرد سوخاری
- نصف پیمانه آرد سفید
- ۱ عدد تخممرغ
- روغن برای سرخ کردن یا چرب کردن سینی فر
طرز تهیه چیکن استریپس
- ماست، آبلیمو، نمک، فلفل، پاپریکا و پودر سیر را مخلوط کنید و نوارهای مرغ را حداقل یک ساعت در این سس بخوابانید تا نرم و طعمدار شوند.
- آرد سفید و آرد سوخاری را در دو ظرف جدا بریزید. تخممرغ را نیز در ظرفی جداگانه بزنید.
- هر نوار مرغ را ابتدا در آرد سفید، بعد در تخممرغ و در نهایت در آرد سوخاری بغلتانید تا کاملاً پوشیده شود.
- مرغها را در روغن داغ سرخ کنید تا طلایی و ترد شوند، یا روی سینی فر چرب شده بچینید و در فر بپزید.
- چیکن استریپس را با سس ماست سیر (ماست، سیر رنده، نمک و کمی آبلیمو) و برش لیمو سرو کنید.
ماست و آبلیمو در مرینیت، به کمک اسید و آنزیمها، رشتههای پروتئینی گوشت را کمی میشکنند و نتیجهاش مرغی نرم و آبدار است. اگر زمان دارید، مرینیت را تا ۴ ساعت در یخچال نگه دارید؛ هرچه بیشتر بماند، طعم عمیقتری میگیرد. فقط زیادهروی نکنید تا بافت مرغ له نشود.
برای اینکه روکش استریپسها در هنگام سرخ شدن جدا نشود، بعد از آرد سوخاری، آنها را ۱۰–۱۵ دقیقه در یخچال استراحت دهید تا روکش به گوشت بچسبد. استفاده از روغن داغ اما نه دودکننده، باعث میشود سطح سوخاری سریع ببندد و روغن کمتری جذب شود.
سالاد مرغ و قارچ؛ پیشغذای سیرکننده
سالاد مرغ و قارچ، هم میتواند پیشغذا باشد، هم اگر با نان سرو شود، شام سبک و کامل به حساب میآید. ترکیب مرغ پخته، قارچ تفت داده، کمی ذرت و سس ماست یا مایونز، بافتی خامهای و خوشطعم میسازد که معمولاً مهمانها هم دوستش دارند.
مواد لازم برای ۴ نفر
- ۲۵۰ گرم سینه مرغ پخته و خرد شده
- ۲۰۰ گرم قارچ ورقهای، تفت داده شده
- نصف پیمانه ذرت کنسروی
- نصف پیمانه خیارشور خرد شده
- نصف پیمانه ماست چکیده یا مایونز (یا ترکیبی از هر دو)
- نمک، فلفل و آبلیمو
- کمی جعفری خرد شده برای تزیین
طرز تهیه سالاد مرغ و قارچ
- مرغ پخته و خرد شده را در کاسهای بزرگ بریزید و قارچ تفت داده و خنک شده را اضافه کنید.
- ذرت و خیارشور خرد شده را اضافه کنید و مواد را بهآرامی مخلوط کنید.
- ماست و مایونز، نمک، فلفل و آبلیمو را در ظرفی جداگانه مخلوط کنید تا سس یکدست شود.
- سس را روی سالاد بریزید و مواد را مخلوط کنید تا همهجا به سس آغشته شود.
- سالاد را حداقل نیم ساعت در یخچال استراحت دهید و سپس با جعفری خرد شده تزیین و سرو کنید.
برای اینکه قارچها آب نیندازند و سالاد شل نشود، آنها را روی حرارت نسبتاً بالا بدون در تابه تفت دهید تا آبشان تبخیر شود و فقط لایهای طلایی رویشان بنشیند. مرغ پخته را هم بهتر است در آب طعمدار با پیاز، برگ بو و چند دانه فلفل سیاه بپزید تا خودش بهتنهایی هم مزهدار باشد.
این سالاد را میتوانید یک روز قبل از مهمانی آماده کنید؛ فقط خیارشور و جعفری را نزدیک سرو اضافه کنید تا رنگ و بافتشان تازه بماند. سرو آن در نان باگت توخالی یا کنار برگهای کاهو، ظاهر شیکتری به میز شام شما میدهد و مهمانها را برای امتحان کردنش وسوسه میکند.
مقایسه چند ایده شام: سبک، زمان و نوع سرو
برای اینکه وقتی دوباره به خودتان گفتید «شام چی بپزم؟» راحتتر تصمیم بگیرید، بد نیست چند نمونه از غذاهایی که در این مقاله مرور کردیم را از نظر سبک، زمان تقریبی آمادهسازی و نوع سرو کنار هم ببینیم. اعداد و زمانها تقریبی هستند و بسته به سرعت کار شما و امکانات آشپزخانه میتوانند کمی متفاوت باشند.
| نام غذا | نوع و حس کلی | زمان معمول آمادهسازی | پیشنهاد سرو |
|---|---|---|---|
| ساندویچ تن ماهی فوری | سریع، نونی، مناسب شبهای خیلی شلوغ | حدود ۱۵–۲۰ دقیقه، بسته به آمادهسازی | با نان تست یا باگت و سبزیجات تازه |
| کوکو سیبزمینی در فر | خانگی، سیرکننده، مناسب خانواده | حدود ۴۵ دقیقه با زمان پخت در فر | با نان و ماست یا سبزی خوردن |
| دمپختک با عدس | ساده، اقتصادی، شبیه غذای مادربزرگها | حدود ۴۵–۶۰ دقیقه، بسته به نوع برنج | با ماست و خیار یا سالاد شیرازی |
| عدسی برای شام | گیاهی، گرم و سبک | حدود ۳۰–۴۰ دقیقه، بسته به پخت عدس | با نان سنگک و سبزی خوردن |
| چیکن استریپس خانگی | مجلسیتر، مناسب مهمانی و دورهمی | حدود ۶۰ دقیقه با زمان استراحت | با سس ماست سیر و سالاد سبز |
با نگاه کردن به این جدول، میتوانید بسته به زمان، حالوهوای خودتان و مواد داخل یخچال، سریعتر تصمیم بگیرید که امشب چه چیزی روی میز شام بگذارید.
اگر معمولاً در طول هفته زمان کمی دارید، میتوانید از قبل برنامه هفتگی بچینید و این جدول را راهنما قرار دهید؛ مثلاً دو شب غذای نونی سریع، دو شب غذای برنجی، یک شب شام گیاهی و یک شب شام مخصوص بچهها. این تنوع هم از تکراری شدن سفره جلوگیری میکند، هم خیال شما را هر شب راحتتر میکند.
FAQ
اگر وقت کم داشته باشم، کدام شامها سریعتر آماده میشوند؟
املت گوجهفرنگی، ساندویچ تن ماهی و پیتزای تابهای معمولاً در کمتر از ۳۰ دقیقه آماده میشوند و برای شبهای شلوغ گزینههای مناسبی هستند.
برای شام سبک و بدون احساس سنگینی چه غذایی پیشنهاد میشود؟
سالاد نخود با سس ماست، عدسی رقیق و سوپهای ساده سبزیجات معمولاً سبکتر هستند و بسیاری از افراد آنها را برای شام ترجیح میدهند.
چطور کوکو سیبزمینی را ترد و کمروغن درست کنم؟
پختن کوکو در فر با لایه نازک روغن روی سطح، معمولاً کمک میکند هم ترد شود و هم روغن کمتری جذب کند.
میتوانم ناگت مرغ را از قبل آماده و فریز کنم؟
بله، معمولاً ناگتهای شکلداده و روکششده را میتوان در فریزر نگه داشت و هنگام نیاز، مستقیم در فر یا روغن پخت.
اگر بچهها سبزیجات دوست نداشته باشند، چه کار کنم؟
اضافه کردن سبزیجات ریز خرد شده داخل اسنکها، کوکوها و سسها معمولاً کمک میکند بچهها بدون توجه، آنها را بخورند.
برای شام مهمانی چه غذایی هم شیک است هم قابل آمادهسازی از قبل؟
چیکن استریپس، سالاد مرغ و قارچ و دمپختک معمولاً تا حدی از قبل آماده میشوند و در زمان سرو فقط گرم یا ترکیب میگردند.
چطور بوی زهم مرغ یا تن ماهی را در شام کم کنم؟
استفاده از پیاز، سیر، آبلیمو و ادویههایی مثل فلفل و پاپریکا معمولاً به کاهش بوی زهم مرغ و تن ماهی کمک میکند.
برای شام بدون گوشت ولی سیرکننده چه پیشنهادی دارید؟
عدسی غلیظ، کوکو سیبزمینی، و سالاد نخود از گزینههای گیاهی هستند که معمولاً احساس سیری خوبی ایجاد میکنند.
چطور باقیمانده غذای شام را نگهداری کنم؟
باقیمانده غذا را معمولاً بهتر است در ظرف دربسته در یخچال نگه دارید و طی یک تا دو روز بعد، کاملاً گرم و مصرف کنید.
جمعبندی: امشب شام چی بپزم؟
حالا که از ساندویچهای سریع و املتهای نجاتدهنده تا دمپختک خانگی، ناگت مرغ، پیتزای تابهای و سالاد نخود را مرور کردیم، جواب سؤال «شام چی بپزم؟» دیگر آنقدرها هم سخت نیست. کافی است نگاهی به یخچال بیندازید، زمان تقریبیتان را بسنجید و یکی از این ایدهها را انتخاب کنید.
اگر چند فوت و فن ساده مثل داشتن پیازداغ آماده، فریز کردن حبوبات نیمپز و نگه داشتن کمی مرغ پخته در فریزر را تبدیل به عادت کنید، همیشه چند قدم از سؤال «حالا چی بپزم؟» جلوتر هستید. بهمرور، خودتان هم دستورهای جدید میسازید و این لیست را با سلیقه خانوادهتان شخصیسازی میکنید.
امشب یکی از این دستورها را امتحان کنید، عطرش را در خانه پخش کنید و میز شام را با حوصله بچینید. اگر دوست دارید ایدههای بیشتری برای شامهای خانگی و الهامگرفته از آشپزخانههای ایرانی داشته باشید، سری به وبسایت غذا و قدر بزنید و دنیای دستورهای متنوع را کشف کنید.
